Theo các cụ cao niên trong làng, sử tích đền Ông có từ cách đây vài trăm năm, là một nơi rất khôn thiêng mà các bậc vua chúa xưa luôn luôn phải thờ phụng
Bức tượng đá hình người được người dân bảo vệ và tôn sùng như một vị vua Ngay trước cổng đền có một bức tượng đá hình người, theo như các cụ đời trước kể lại thì bức tượng này rất kỳ lạ, trước đây nhiều đoàn quân, tùy tùng hay tướng cướp cũng phải khiếp vía mỗi khi đi qua.
Chính sự khôn thiêng, kì bí này mà không một ai dám phá dỡ và họ coi bức tượng đá hình người kia như một bậc thánh nhân, xoành xoạch phải kính cẩn, phụng thờ.
Trước lúc đi, vua dặn đoàn tùy tùng là những người tâm phúc phải quản chặt hai người. Truyền thuyết kể rằng, từ xa xưa có hai ông vua Lào và Việt Nam kết bằng hữu với nhau từ nhỏ, cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, sướng khổ có nhau.
Sau khi xây dựng xong, ngôi đền này nức tiếng linh thiêng, đoàn người ngựa nếu đi qua đây không ngả mũ, xuống ngựa thì ngay thức thì người bị ngã, kẻ bị hộc máu mồm.
Hai người trao đổi với nhau, lúc nào có dịp sẽ trốn vua cha về Việt Nam. Bà Lê Thị Anh, và bức tượng đá ở đền Ông mặc dầu mỗi người làm vua một nước, nhưng hai người vẫn giữ được mối tâm giao như xưa của tình bạn và tình láng giềng hữu hảo giữa hai sơn hà. Họ yêu nhau khẩn thiết, không lúc nào rời nhau, xoành xoạch có nhau như hình với bóng.
Bà Lê Thị Anh, người dòm đền Ông cho biết: “Đền Ông, động Bà rất khôn thiêng, mọi người đều tôn thờ vào bảo vệ. Đỗ Việt - Hà Sơn (Dòng Đời). Theo các cụ bách niên giai lão trong làng, không ai có thể giảng giải được sự xuất hiện của hai bức tượng người kỳ lạ này song là một nam, một nữ.
Theo sử tích biên chép lại, đền Ông, động Bà xuất phát từ một mối tình vọng phu hóa đá lưu danh muôn đời. Và lời hứa của họ như được ngốc ban phước.
Đến chuyện tình vọng phu hóa đá ở động Bà Ông Cao Bằng Nghĩa - nguyên Chủ tịch Hội khuyến học huyện Quan Hóa, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Sau ngày đó, khu vực bên bờ sông hữu, dưới chân núi hang Pha Múng Mường bà con quanh vùng thấy xuất hiện một tượng đá lạ hình người phụ nữ hướng về phía bên kia bờ sông tả mà từ trước đến nay chưa từng thấy
Sau khi liên hệ đến bức tượng đá ở động Bà, anh kể cho người thân nghe. Công chúa luôn hiểu được ý nghĩ của chồng, mặt khác, nàng cũng muốn được về thăm quê hương nhà chồng. Mỗi lần sang thăm Lào, vua Việt thường đem hoàng tử đi theo, khi hoàng tử và công chúa gặp nhau đã đem lòng yêu nhau. Nếu không xuống ngựa, ngả mũ sẽ bị hộc máu mồm ngay tức khắc. Ông Cao Bằng Nghĩa - nguyên Chủ tịch Hội khuyến học huyện Quan Hóa, Trưởng ban truyền đạo Huyện ủy - cho biết: “Đền Ông, động Bà đã đi vào truyền thuyết của đồng bào dân tộc người Thái.
Thế là, con trai vua Việt kết bạn cùng con gái vua Lào và trở thành phò mã ở rể luôn bên nước Lào. Nói về hai vợ chồng trẻ. Trong một dịp, hai vợ chồng được vua cha cử đi thẩm tra một số vùng (thuộc Xiêng Khoảng – Sầm Tớ - Sầm Nưa hiện thời). Và để giữ chân phò mã, vua ra chỉ thị cho đoàn tùy tùng quản thúc, canh giữ nghiêm ngặt, đồng thời ban một chỉ dụ chiếu theo lệ luật của vương quốc Lào nếu tự ý bỏ trốn hoặc không tuân theo mệnh lệnh của nhà vua sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo luật của vương quốc.
Hiểu được sự việc và cảm động trước mối tình son, thủy chung của vợ chồng hóa đá, người dân cùng góp công góp sức xây dựng một ngôi đền, gọi là đền Ông. Khi cúng bái, họ thường lễ bên người chồng - đền Ông trước sau đó sang phía người vợ - động Bà bên kia sông. Đền Ông thờ một vị hoàng tử tông tích là con trai của vua Việt.
Đợi một ngày, một đêm cũng không thấy bóng vía một chiếc thuyền, hai vợ chồng đói lả, không muốn công chúa phải chết oan vì mình, phò mã ôm vợ và dặn ở lại hang Pha Múng Mường (thuộc xã Hồi Xuân, Quan Hòa ngày nay) chờ, rồi một mình nối dây, vượt sông kéo bè sang bờ bên kia làm cầu nối đưa vợ qua sông.
Bức tượng nam mà người dân thường quen gọi là tượng ông đứng bên bờ tả, còn tượng bà với mái tóc dài đứng bên bờ hữu
Kỳ lạ hơn nữa là bên bờ tả sông Mã, có một bức tượng đá hình người đàn ông đứng trơ trơ hướng về phía bên bờ sông hữu. Sau khi biết được sự việc, vua Lào nổi nóng, ngay tức thì cho người và ngựa hướng thẳng về Việt Nam đuổi theo. Còn bức tượng người phụ nữ gọi là động Bà.
Hai vợ chồng bỏ trốn đi mãi cũng đã đến địa phận Mường Ca Da (chân núi Pha Múng Mường, huyện Quan Hóa hiện tại) bên bờ sông Mã. Trong đền Ông và động Bà có hai bức tượng đá hình người được đồng bào dân tộc Thái tôn sùng như hai vị vua. Chính sự ly kỳ này nên người dân can dự đến một câu chuyện tình đẹp về vọng phu hóa đá đứng chờ chồng. Từ tượng đá lạ ở đền Ông Đền Ông nằm dưới chân một ngọn núi lớn ở thị trấn Quan Hóa, hướng thẳng ra dòng sông Mã anh hùng.
Sau khi được tu sửa, đền Ông trở thành một thắng cảnh, lôi cuốn nhiều khách tới tham quan Chính niềm tin vào linh tính từ những câu chuyện thực tế chẳng thể giải thích nổi đó mà du khách tứ phương khi nghe đến câu chuyện tình hóa đá đền Ông và động Bà, họ đến tế lễ ngày càng nhiều.
Theo sử sách của người dân tộc Thái, xung quanh sự ra đời và tồn tại của đền Ông có rất nhiều câu chuyện huyền bí từ xa xưa mà hằng đêm bên bếp lửa nhà sàn, những cụ cố, cụ ông lại kể cho con cháu nghe về một truyền thuyết có nhựa sống trường tồn, truyền đến tận hiện tại.
Năm 2010, UBND huyện Quan Hóa cùng với người dân đã xây dựng sang sửa lại, từ đó đến nay, đền Ông, động Bà trở nên một thắng cảnh đã và đang cuộn nhiều du khách đến nghiên cứu, tìm hiểu, tham quan”.
Nhưng khi phò mã vừa sang được sông thì cả một vùng mây đen kéo đến phủ tối cả một vùng, nước sông Mã dâng lên cuồn cuộn, sóng bọt tung trắng xóa, nước réo sôi gầm rú. Nhưng khi đến Sầm Nưa, lợi dụng lúc đoàn tùy tùng mệt nhọc, phò mã mở tiệc thiết đãi, đợi lúc họ đã say bí tỉ, phò mã và công chúa bỏ lại ngựa và hành lý xuyên rừng, vượt suối, hướng về đất Việt mà đi không ngừng nghỉ và cũng không quay đầu lại.
Từ khi làm rể nước Lào, phò mã luôn luôn bận bịu với rất nhiều công việc. Phò mã đứng bên bờ sông tả, công chúa bên bờ sông hữu cứ chờ nhau, gọi tên nhau mãi mãi trong tuyệt vọng rồi hóa thành tượng đá
Vua Việt sinh được một hoàng tử tuấn tú, khôi ngô và linh lợi, còn vua Lào sinh được một công chúa xinh đẹp, thùy mị và nết na. Lớn lên, họ thường đi lại viếng thăm nhau như một vài bạn tri âm, tri kỷ.
Nói về đoàn tùy tùng, sau một ngày mới tỉnh rượu, không còn thấy bóng vía vợ chồng phò mã nữa, lục tung đất Sầm Nưa cũng chẳng thấy, họ đành quay về kinh đô tâu với vua.
Điều đặc biệt, sau khi người nhà sửa lễ mang ra cầu khấn, chưa hết ba tuần hương, bỗng anh bất chợt cử động được thuộc cấp. Ngay phía đối diện là động Bà với bức tượng hình người phụ nữ đứng chờ chồng.
Nên chi, nhiều đoàn quân đến đây đều phải quần áo chỉnh tề, thắp hương khấn vái và cầu xin hộ trì. Thời kì trước đây có đối tượng đến trộm đồ cúng, đồ đá trong đền, nhưng vài hôm sau lại tự tiện mang đến trả nguyên chỗ cũ”. Trước đây ở bản Lắng Na, xã Hồi Xuân có một người đàn ông tên Lương bị ốm liệt giường liệt chiếu, liệt chiếu, uống không biết bao nhiêu thuốc thang vẫn không khỏi.
Một hôm, anh ta mơ thấy một bức tượng đá. Thực hành lời nguyện ước trước đây (nếu hai gia đình sinh con trai, con gái sẽ kết duyên thành vợ thành chồng). Để gắn bó tình bạn keo sơn mãi không thay đổi, hai người ước hẹn với nhau, khi nào con cái lớn, hai nhà sẽ thành thông gia. Tháng năm qua đi, nỗi nhớ tổ quốc, vua cha, anh em họ hàng ngày càng da diết, nhiều lần chàng xin phép vua Lào cho hai vợ chồng được về thăm, nhưng vua Lào khăng khăng không đồng ý vì ông chỉ có đứa con gái độc nhất vô nhị, sợ con về quê chồng sẽ không quay trở lại.
Từ đó đến nay, không biết bao nhiêu đời, hai bức tượng đá hình người được nhân dân tôn sùng phụng dưỡng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét