Trong các dòng phim của nước ngoài, đã làm lu mờ bản sắc dân tộc, đi ngược lại những mong muốn của công chúng điện ảnh chân chính, trở nên một nguy cơ không thể xem thường; khuynh hướng thương mại hóa ngày càng nghiêm trọng; Mặt trái của "toàn cầu hóa" đã và đang tác động thụ động vào một số tác giả kịch bản, đạo diễn, diễn viên
Cần khai thác tối đa sự phong lưu của tiếng Việt làm nên âm sắc dân tộc của từng tác phẩm -như Lưu Quang Vũ đã viết: "Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người/Như tiếng sáo, như dây đàn máu nhỏ". Trước tiên, người nghệ sĩ cần thấm đẫm hồn cốt dân tộc, tâm hồn, tình cảm dân tộc, lối sống dân tộc trong sáng tác, biểu diễn, quản lý, truyền bá.
Chúng tôi xin trích đăng dưới đây kết luận Hội thảo của PGS, TS Nguyễn Hồng Vinh, chủ toạ Hội đồng Lý luận, phê bình văn chương, nghệ thuật Trung ương. , Là điều không thể chấp nhận đối với dân tộc ta có hàng ngàn năm văn hiến. Suy cho cùng nguyên tố cần và đủ để làm nên tính dân tộc của điện ảnh Việt Nam là anh tài - vốn sống - tấm lòng người nghệ sĩ dành cho tổ quốc và dân tộc - như lời dạy của Bác Hồ là tận tình, tận lực phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân.
Bốn , sự tinh tế trong xử sự, tính giản dị trong lối sống. Tuy nhiên, cùng với những thành quả nêu trên, đã và đang phát triển dòng phim mô phỏng, rập khuôn các kịch bản, cách đạo diễn, cách xây dựng nhân vật, các thủ pháp nghệ thuật của nước ngoài, làm mất đi bản sắc dân tộc, làm cho số đông công chúng điện ảnh phân tâm.
Bản sắc dân tộc hình thành và phát triển cùng với lịch sử dân tộc, vừa vững bền, vừa có phần biến động. Tăng cường kết hợp các ngành liên hệ, nhất là với âm nhạc, các cơ quan thông tấn báo chí, đặc biệt truyền hình để không chỉ truyền bá, mà còn định hướng công chúng.
Tính dân tộc là hồn cốt, là sức sống, là dấu ấn sâu sắc đọng lại trong công chúng trở nên sức mạnh tinh thần to lớn của dân tộc ta. Đề cao vai trò, nghĩa vụ của văn nghệ sĩ, từ cán bộ dự chỉ đạo, quản lý đến hàng ngũ biên kịch, đạo diễn, diễn viên, người làm phục trang, âm nhạc. Đây là thành tựu rất đáng ghi nhận về nội dung và thủ pháp biểu thị.
Nhà biên kịch điện ảnh Nguyễn Thị Hồng Ngát: "Tính dân tộc là những bản sắc biệt lập, độc đáo của dân tộc đó, làm cho người xem dễ nhận ra nhất". # Mang tính độc đáo. , Các cơ quan thông tấn, báo chí ở trung ương và địa phương.
Hai, lòng bác ái, khoan thứ, trọng nghĩa tình, đạo lý. Mở rộng giao lưu quốc tế với tinh thần tiếp nhận có tuyển lựa tinh hoa điện ảnh thế giới để ứng dụng sáng tạo vào Việt Nam trên cơ sở hiểu biết sâu sắc các yêu cầu, đòi hỏi mới của ngành điện ảnh và công chúng điện ảnh nước ta; trên cơ sở trí óc và bản lĩnh của người nghệ sĩ, để "hòa nhập" nhưng không "hòa tan" trong thế giới đầy phức tạp, biến động khó lường.
Về nội dung này cần khẳng định rõ vai trò quan yếu của tính dân tộc trong điện ảnh Việt Nam. TS Lê Bích Hồng: "Tính dân tộc được xem như là một tính chất xã hội của văn chương, nghệ thuật" là "thuộc tính tất yếu của việc sáng tạo" (Bi-ê-lin-xki).
Đó là những quan điểm rất đáng ghi nhận tại Hội thảo này. LTS - Tính dân tộc trong điện ảnh Việt Nam được đề cập từ lâu, nhưng luôn phát sinh những vấn đề mới do cách tiếp cận và phân tách khác nhau. 4. Đề cập yếu tố chủ quan của người nghệ sĩ trong việc miêu tả tính dân tộc chưa rõ nét, chưa sâu sắc, NSND Đặng Nhật Minh cho rằng: "Bản sắc dân tộc chưa được thấm sâu trong tư tưởng, tâm hồn của người nghệ sĩ.
). Những chiều sâu nội tâm, những mệnh nghiệt ngã của con người sau chiến tranh đi vào xây dựng và phát triển kinh tế thị trường được biểu thị sinh động, trình bày rõ nét tính cách dân tộc, tính cộng đồng dân tộc, phẩm chất dân tộc, lẽ sống dân tộc, lý tưởng dân tộc. Thành công của những bộ phim nêu trên đầu tiên và cốt tử là các tác giả đã bám sát hiện thực sinh động và đa dạng của dân tộc ta trong các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là cuộc sống hôm nay khi toàn Đảng, toàn dân ta tiếp cuộc hành trình đổi mới và hội nhập tuy khôn cùng gian truân, nhưng đầy hào hùng.
GS Hoàng Chương: "Tính dân tộc là vong hồn, là xương sống của điện ảnh Việt Nam". Tuy là vấn đề không mới, đã được đề cập từ nhiều thập niên trước đây, nhưng như NSND Đặng Nhật Minh nhận xét "cuộc hội thảo này cần được coi như một tiếng chuông cảnh báo mọi người quay lại với những gì mà chúng ta đã có - đó là tính dân tộc, bản sắc dân tộc".
Nhằm tăng cường sự hợp nhất trong nhận thức về vấn đề này, vừa qua, tại Hà Nội, Hội Điện ảnh Việt Nam kết hợp với Trung tâm Bảo tồn văn hóa dân tộc Việt Nam và Hội đồng Lý luận, phê bình văn chương, nghệ thuật Trung ương tổ chức cuộc Hội thảo về "Nâng cao tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam bây chừ".
5. 3. Dự Hội thảo có nhiều nhà khoa học; các cán bộ hoạt động thực tiễn trong ngành điện ảnh, sàn diễn, mỹ thuật. Vậy nội hàm cụ thể của bản sắc dân tộc Việt Nam là gì? Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) chỉ rõ: Một , lòng yêu nước nồng thắm, ý chí tự cường dân tộc, ý thức dân tộc, tinh thần kết đoàn, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - sơn hà.
Thực tế điện ảnh Việt Nam, nhất là từ thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế đến nay, cùng với mặt được, mặt tiến bộ đáng ghi nhận, đã và đang xuất hiện những vấn đề rất đáng lo ngại như: Hiện tượng sao chép, rập khuôn các kịch bản, các thủ pháp.
GS Hồ Sĩ Vịnh: "Tính dân tộc là văn cước tổng hòa các phẩm chất hay giá trị Chân, Thiện, Mỹ, Ích".
Bản sắc dân tộc chỉ có thể có ở những tác phẩm chạm tới thân phận của dân tộc, ưng chuẩn những mạng của dân tộc, với những hoàn cảnh đa dạng của con người cụ thể". Những đề tài về chiến tranh cách mạng, về lịch sử dân tộc vẫn được khai hoang.
Người nghệ sĩ cần không ngừng học tập, nghiên cứu, dai sức khám phá cuộc sống muôn màu, muôn vẻ của nhân dân ta để "phản ánh chân thật và hùng hồn" công cuộc đổi mới, hội nhập- như quyết nghị 23 của Bộ Chính trị về văn chương, nghệ thuật đề nghị. Nguồn lực gồm hai mảng quan trọng: Kinh phí, cơ sở vật chất kỹ thuật và con người thực thi nhiệm vụ (cần được đào tạo đồng bộ từ biên kịch, đạo diễn, diễn viên, phục trang.
"Tính dân tộc là tinh thần về dân tộc gắn liền với tâm thế dân tộc, thân phận dân tộc, tức thị lấy hạt nhân giá trị văn hóa dân tộc làm cơ sở". Cần tổng rà soát và ưu tiên cho một số loại hình nghệ thuật có ưu thế đặc biệt, đã và đang hăng hái tham dự có hiệu quả quá trình xây dựng các hệ giá trị nhân bản, hoàn thiện tư cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ thành công giang san Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Và vì vậy, Hội thảo này thật sự góp vào quá trình tổng kết 15 năm thực hành quyết nghị Trung ương 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, thắm thiết bản sắc dân tộc.
Trên cơ sở phân tách nhiều chiều cạnh của từng bộ phim cụ thể, một số tác giả đã chỉ ra mặt được và chưa được, kiến nghị các giải pháp căn cốt. Ba, đức tính chuyên cần, sáng tạo trong cần lao. Tính dân tộc, tinh thần dân tộc đã và đang làm nên sức mạnh Việt Nam". Cảnh trong phim Đừng đốt.
Giải pháp đẵn 1. Về căn do tính dân tộc đang bị nhạt nhòa trong các phim truyện Việt Nam, theo nhận xét của GS Hồ Sĩ Vịnh: "Tính dân tộc được diễn tả qua các nhân vật còn thiếu tầm cao trí não, chiều sâu nhân văn; tính đa nghĩa thi pháp đạo diễn còn bị bó hẹp; tính hiện đại, nhân tố lạ trong văn hóa dân tộc chưa được áp dụng tốt vào nghệ thuật điện ảnh".
Còn bản sắc , theo Đại tự vị là sắc thái, đặc tính, đặc thù riêng khác của mỗi dân tộc. Tính dân tộc và bản sắc dân tộc Nhiều tác giả đã tiếp cận nội hàm này ở những khía cạnh và chiều kích khác nhau. Sự đa dạng hóa các chủ đề là đáng động viên, nhưng một số phim hội tụ khai khẩn những câu chuyện tình bi lụy, những cảnh đâm thuê chém mướn, cảnh loạn dâm.
Theo chúng tôi, từ những ý kiến nêu trên, có thể đưa ra một khái niệm tổng quát. 6. Đồng chí Thứ trưởng Lê Khánh Hải: "Là dấu hiệu căn bản để phân biệt nền văn hóa của dân tộc này với dân tộc khác, quốc gia này với nhà nước khác. Tuy diễn ra chậm, phụ thuộc vào điều kiện lịch sử cụ thể của từng dân tộc, nhưng bản sắc dân tộc không đối chọi với tính dân tộc, mà có quan hệ biện chứng với nhau.
Làm tốt các giải pháp nêu trên chính là góp sức tạo ra chất lượng mới trong hoạt động của dòng phim truyện Việt Nam. Năm , bản sắc văn hóa dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thức trình diễn. Sự tả tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam hiện nay mặc dầu có những dòng phim thị trường đang nở rộ và có phần lấn lướt, nhưng phim truyện Việt Nam trong thời đổi mới đến nay đã xuất hiện những tác phẩm đáng trân trọng: nhớ thương đồng quê, Ai xuôi Vạn Lý, Giải hạn, Hà Nội mùa đông năm 1946, Ngã ba Đồng Lộc, Đời cát, Mùa ổi, Bến không chồng, Vào Nam ra Bắc, Chiếc chìa khóa vàng, Bao giờ cho đến tháng 10, Hẹn gặp lại, Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Công, Nhìn ra biển cả, Đêm hội Long Trì, Hoa ban đỏ, Mùi cỏ cháy, Đừng đốt, Long thành cầm giả ca, Cánh đồng vô tận.
Chúng ta đang trong tình trạng thiếu kinh phí, nhưng đầu tư vẫn phân tán, dàn trải. Cần làm sâu sắc thêm nhận thức về tầm quan trọng bảo vệ và phát huy tính dân tộc, bản sắc dân tộc - cơ sở tạo ra cách cầu mong mới, cách tiếp cận mới nhằm tạo ra bước chuyển về chất trong phim truyện Việt Nam.
Theo chúng tôi, cần bổ sung một ý rất quan yếu: Hội thảo này không chỉ là một tiếng chuông, mà còn là cơ sở tạo thêm nhận thức mới, từ đó gợi mở cách làm mới nhằm bảo vệ và phát huy lên tầm cao mới về tính dân tộc, bản sắc dân tộc trong Điện ảnh nói chung và phim truyện Việt Nam nói riêng.
2. Nâng cao tính dân tộc là đòi hỏi thế tất, khách quan của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập và phát triển; cần gắn kết chặt, hài hòa giữa tính dân tộc và tính hiện đại để làm nên dung mạo mới của phim truyện Việt Nam nói riêng, của văn chương, nghệ thuật nói chung.
Coi trọng công tác lãnh đạo,chỉ đạo, huy động cao nhất nguồn lực cho ngành Điện ảnh.
Hoàn thiện cơ chế , chính sách cho hoạt động điện ảnh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét