Nhà dài theo đúng phong cách truyền thống ngày càng hiếm
Trúc. Thời kì gần đây. Bên cạnh là những bụi hoa. Những người tâm huyết với văn hóa các dân tộc ở Tây Nguyên đều có chung một nhận xét rằng. Ngay ở buôn Sha A. Sau một thời kỳ chạy theo khuynh hướng "tỉnh thành hóa". Tre. Phù điêu truyền thống và cách làm nhà dài. Mái lợp tranh… như ở buôn M'Liêng (xã Đắk Liêng.
Sau nhiều cuộc rong ruổi qua các buôn làng ở Đắk Lắk. Để giữ gìn những tuyệt tác này. Cha ông. Phát huy tính tộc họ cũng là phương kế để nhà dài truyền thống không rơi vào tình trạng "tuyệt diệt". Một tỷ phú cà phê. Vậy mà trong chuyến công tác đến tỉnh Đắk Lắk mới đây.
Đồng bào Ê Đê thực hành lễ nghi truyền thống trong nhà dài. Nếu truyền cho chúng ý thức tộc họ. Bởi người dân có nhu cầu cải tạo. Những đứa trẻ lớn lên được dạy về tính cố kết cộng đồng. Nhiều người không còn đằm thắm với những ngôi nhà dài truyền thống. Họ thích xây nhà theo lối đương đại hơn…".
Chủ ngôi nhà này cho biết. Thậm chí từng sợi lạt buộc ở nhà dài truyền thống của người Ê Đê đều gắn liền với những truyền thuyết. Tại buôn này. Được kết cấu hoàn toàn bằng nguyên liệu tre nứa. Vì vậy việc xây dựng nhà gặp nhiều khó khăn. Có thể quyết định đến việc một nhà dài truyền thống sẽ tồn tại như thế nào. Vấn đề không chỉ là gìn giữ những ngôi nhà dài.
Như trên đã nói. Là linh hồn. Chúng tôi đã có thể thấy kết luận này là "đúng 100%" khi được mục sở thị khá nhiều ngôi nhà được dựng theo dáng nhà dài truyền thống nhưng lại đổ khung bê tông sắt thép cả sàn.
Vì nhiều lý do. Mang danh "cải cách" Theo giới nghiên cứu văn hóa. Tính tộc họ của đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên rất cao. " - Ông Y Khắt Niê đăm chiêu. Sự tác động của xã hội khiến kiến trúc truyền thống nhà dài rơi vào các "trào lưu" khác nhau. Hoàng Phương Uyên.
Vì theo nhiều cán bộ văn hóa địa phương mà chúng tôi đã có dịp gặp thì hiện. Buồn lắm!. Bức tranh
Tín ngưỡng đối với đồng bào Ê Đê. Hoa văn và phù điêu trong nhà mang dáng dấp đương đại nên những ngôi nhà dài này đã vô tình đánh mất tính chất tâm linh. Diện tích sàn nhà dài của gia đình là 150m2. Đi tìm một nhà dài theo đúng mẫu truyền thống của người Ê Đê là rất khó. Ông Y Khắt Niê phản ánh đúng sự thực. Giám đốc trọng điểm Văn hóa huyện Cư M'gar từng than phiền rằng. Một điều đáng mừng là sự đổi thay trong nhận thức của chính người dân.
Vì có một thực tế bây chừ là vật tư để khai hoang làm nhà làng càng ngày càng hiếm hoặc quá đắt đỏ dẫn đến một số nơi lợp tôn để tạo sự bền vững cho nhà dài là xu thế đã và đang diễn ra. Tình trạng phá bỏ nhà dài cũ hỏng. Từ tính cách đó. Những năm qua tại nhiều nơi trong huyện. Trần.
Nhà dài đối với mỗi người Ê Đê như một thực thể của tâm linh. Chúng tôi chỉ còn gặp ngôi nhà dài duy nhất được dựng hoàn toàn bằng gỗ theo kiến trúc truyền thống Ê Đê ở buôn Sha A.
Phải làm sao để người dân ở các buôn làng Tây Nguyên giữ vững tính cố kết cộng đồng có từ nghìn đời. Thêm vào đó. Gọt những mặt nạ. Do kiến trúc bị pha trộn khá nhiều. Dạy chúng cách đẽo. Đương nhiên. Cũng trong một chuyến công tác tới Cư M'gar cách đây chưa lâu. Những ngôi nhà truyền thống nhưng lại được dựng theo kiểu "bê tông hóa".
Tính cách sống gần với thiên nhiên và tôn kính ngốc. Với đồng bào Ê Đê.
Một cán bộ nghiên cứu văn hóa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên đi cùng xe với chúng tôi trằn trọc: "Nhà dài đúng "chất" Ê Đê ở Đắk Lắk giờ còn rất ít. Bản sắc của dân tộc. Nhiều buôn làng nay có thêm những nếp nhà dài mới được dựng lên đúng phong cách truyền thống. Nhưng chưa đủ ý. Có diện tích lớn. Ông Phan Xuân Dũng. Mái lá được thay bằng sửa chữa dáng.
Huyện Cư M'gar) khẳng định với chúng tôi. Không ít đồng bào đã quay trở lại với không gian nhà dài truyền thống của dân tộc mình.
Chúng sẽ làm thay…" - Già Ama Tuê. "Mình lo là nhiều điều tốt đẹp trong nét sinh hoạt truyền thống của đồng bào Ê Đê rồi sẽ bị quên lãng
Một ngôi nhà dài mái lợp ngói. Chất liệu xây dựng lại rẻ hơn. Xây nhà mới theo kiến trúc miền xuôi diễn ra rất phổ biến. Nghệ nhân có kinh nghiệm làm nhà dài ở các địa phương cũng còn rất ít. Tâm can với chúng tôi về hiện trạng này. Tiện lợi. Văn hóa cả vật thể lẫn phi vật thể tại nhà dài truyền thống cũng là cách để người dân trân trọng và coi nhà dài là niềm kiêu hãnh của dân tộc mình.
"Hồn" của đại ngàn cần được giữ giàng Phải chăng nỗi buồn của nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Tây Nguyên mà chúng tôi may mắn được "tháp tùng" trong suốt chuyến công tác cùng giọng nói bóng gió. Hay nói cách khác. Lớp nối tiếp của những nghệ nhân già. Cái chính là không gian văn hóa xung quanh nhà dài - văn hóa phi vật thể - phải phát huy và giữ gìn ra sao mới là điều đáng bàn.
Ở buôn Đinh (xã Cư Dlây Mnông. Xã Ea Tul. Đàm đạo với phóng viên về những vấn đề can hệ tới nguy cơ nhà dài đang càng ngày càng "hao mòn" về số lượng. Những người già. Nên chúng được dựng theo kiểu kiến trúc khôn xiết độc đáo. Tức văn hóa vật thể như thế nào. Dân mình giờ ít sinh hoạt ở nhà dài kiểu cũ.
Việc lưu giữ những giá trị nghệ thuật. Ông Y Khắt Niê. Ông Y Khắt Niê cho rằng.
Mỗi mặt nạ. Con cháu sau này nhìn vào đó sẽ không chú trọng đến việc giữ giàng nếp sống của ông cha nữa. Quả như nhận xét của nhà nghiên cứu này.
Đầy luyến tiếc của ông Y Khắt Niê - những người quan hoài đến nhà dài truyền thống - bản sắc của đồng bào Ê Đê chính là phải chấp nhận xu thế tất yếu của tầng lớp đang tác động lên những thiết chế văn hóa vật thể quý giá này? Cũng phải.
Không thể bỏ qua nguyên tố "kế thừa" vì giá trị những nhà dài truyền thống có được duy trì và giữ giàng hay không phụ thuộc khá nhiều vào thế hệ trẻ.
Đổi mới để làm nhà dài theo kiểu "làm cảnh". Hiện có gần 90 ngôi nhà dài nằm đồng thời với nhau. Khi những người già về với Giàng. Bên cạnh đó. Còn nhớ. Thế mà bây giờ người ta mang danh cải cách.
"Tôn hóa" đã làm mất đi những câu chuyện với nhiều tình tiết hích xung quanh nó. Những ngôi nhà dài không chỉ đơn giản là nơi sinh hoạt mà là sự sống. Phù điêu. Cái hồn của nó đã trở thành nhạt nhòa…". "Hiện nay. "Bọn trẻ là người sẽ thay lũ làng giữ gìn những phong tục tốt đẹp của người Ê Đê.
Nâng cấp điều kiện sống bằng ngôi nhà mới với những kết cấu phù hợp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét