Dưa hấu tiêm hóa chất là tin đồn ác ý

Hình ảnh trên trang mạng Trung Quốc nơi phát khởi tin đồn dưa đỏ tiêm hóa chất. Chuyện cũ tận bên... Tàu Trang Facebook TGGĐ được coi là phát xuất của thông tin trên với hai bức ảnh, trong đó người đàn ông trung niên đang dùng kim tiêm vào trái dưa đỏ. Kèm theo, là nội dung mang tính cảnh báo: “Các bạn hãy cẩn thận trước khi ăn dưa đỏ nhá… giờ có rất nhiều người đã dùng tiêm hóa chất vào quả dưa hấu… Chỉ cần tiêm một lượng nhỏ hóa chất vào chúng sẽ dần lan ra vơ quả dưa giúp chúng có màu đỏ sẫm nhìn trong rất bắt mắt… Nên các bạn phải để ý khi mua dưa không phải trái nào ruột càng đỏ là ngon là tốt đâu nhá...” Cùng với đó là lời nhắn “hãy share (san sớt) cho mọi người cũng biết và phòng tránh”. Hình ảnh và thông tin này cuốn gần 30.000 lượt chia sẻ. Thực ra, thông báo này được đăng từ tháng 4.3013 nhưng trong vòng hơn một tuần nay, các trang mạng từng lớp cá nhân vẫn liên tiếp san sớt, kèm theo là lời lên án việc “tiêm dưa”, thậm chí tẩy chay loại trái cây này. Những kết quả tìm về dưa tiêm hóa chất thu được rất ít kết quả ở các trang tin tiếng Việt, tuy nhiên nếu dùng từ khóa “dưa hấu tiêm hóa chất” bằng tiếng Trung Quốc, sẽ cho hơn 500.000 kết quả, đặc biệt có cả hình ảnh như trang Facebook trên đã đăng tải. Rõ ràng, vụ việc dưa đỏ tiêm hóa chất trên lên đường từ một trang mạng Trung Quốc. Nội dung các trang tin này còn phản ánh cả tình trạng “bom dưa”, dưa đỏ tự nổ, nứt đôi xảy ra ở tỉnh Cam Túc (Trung Quốc) hồi tháng 5.2011 bởi dùng quá nhiều forchlorfenuron (thuốc kích thích tăng trưởng thực vật). Những bài viết về tình trạng “tiêm dưa đỏ” xuất hiện muộn hơn, với nội dung lột trần cách làm, chỉ ra loại “thần dược trái cây” là đường hóa học và thuốc nhuộm. Bài viết trên trang songshuhui.Net cách nay chưa lâu, tả tiêm cyclamate và carmine vào dưa hấu, phân tách tác dụng và thời gian bảo quản (48 giờ), cùng lời khuyên mọi người cảnh giác với những trái dưa bất thường nhưng không vơ đũa cả nắm, làm thiệt hại nông dân vô tội… Chưa phát hiện ở Việt Nam Chúng tôi gửi thông báo “tiêm dưa” cho nhiều chuyên gia lĩnh vực công nghệ sau thu hoạch và nhận được phản hồi là chưa ghi nhận tình trạng này ở Việt Nam, mặc dầu việc tiêm nước để tăng trọng lượng cho dưa là có, đặc biệt là hóa chất để thúc trái cây lớn nhanh, chín đều. TS Nguyễn Văn Phong, viện Cây ăn quả miền Nam, cho biết để xúc tiến quá trình chín và cải thiện màu sắc của rau quả, người ta dùng dung dịch ethephon bằng cách nhúng hay phun. Chất này được nhiều nước cho phép vận dụng trên một số loại rau quả và luôn có sự giám sát. Theo ông Phong: “Vấn đề là ngoài thành phần ethephon, các thành phần khác/chất độn giúp nó ổn định là những chất gì? Có thực sự an toàn không?” Ở một số nước như Mỹ, ethephon được sinh sản với tên thương nghiệp là ethred chứa 10 – 20% ethephon và một số thành phần thuốc trừ nấm, được dùng cho thời đoạn trước thu hoạch. Với dưa đỏ, chất kích thích     Thông tin     Công ty cổ phần viễn thông FPT xin chúc quý khách hàng một năm mới an khang thịnh vượng. Nhân dịp năm mới 2014 FPT Telecom xin gửi tới khách hàng chương trình khuyến mại đặc biệtlắp internet fpt Hà Nộimiễn phí lắp đặt và tặng modem wifi miễn phí 100% tăng trưởng từng được ghi nhận là forchlorfenuron. “Những thông báo ở nước ngoài, chưa được kiểm chứng rõ thì không nên phát tán, bơm gây hoang mang cho người dân, đặc biệt là thiệt hại cho người nông dân”, PGS.TS Nguyễn Minh Châu, viện trưởng viện Cây ăn quả miền Nam. ThS Lê Thanh Hải, trưởng phòng thí nghiệm hóa sinh – vi sinh đại học Hùng Vương, TP.HCM cho biết về bản chất có thể tiêm đường hóa học như saccharin, cyclamate và dưa đỏ để tăng độ ngọt hay phẩm màu rodamin B, sunset yellow… vào dưa đỏ như các trang tin Trung Quốc đăng tải. Chuyên gia công nghệ sau thu hoạch này phân tích: “Hócmôn tăng trưởng phun lên trái, làm cho quá trình chuyển hóa trái cây diễn ra nhanh (ví dụ thay vì một tháng thu hoạch thì thúc xuống còn năm ngày là thu hoạch được). Khi tăng trưởng như vậy, cây không kịp hút chất dinh dưỡng chuyển hóa vào trái, ruột trái xốp. Có thể bởi thế người phải nạp bổ sung nước, đường hóa học, phẩm màu…” Xitokinin, gibberellin, auxin là những chất kích thích thực vật được dùng phổ biến: “Về lý thuyết thì chúng không nguy hại gì nhiều, điều đó phụ thuộc dư lượng sót lại (bám vào mô bào cây), nếu nhiều có thể làm rối loạn quá trình tiêu hóa trong cơ thể”. Ông Hải cho biết thêm, nếu bơm thuốc nhuộm rodamin B, sunset yellow… như họ phản ảnh thì rõ ràng là độc vì đây là phẩm màu công nghiệp. Còn saccharin, cyclamate là những loại đường hóa học không có giá trị dinh dưỡng: “Tôi từng gặp tình trạng người ta bơm nước vào dưa để tăng trọng lượng, bán kiếm lời nhưng bơm đường hóa học và phẩm màu thì chưa. Với cách làm ấy, lúc cắt sơ bên ngoài nhìn vẫn đỏ đẹp nhưng không ăn được vì độc và bảo quản không được lâu. Dịp tết cần lưu ý khi chọn dưa, thấy trái to, đẹp mà giá rẻ bất thần thì nên nghi ngờ”. PGS.TS Nguyễn Minh Châu, viện trưởng viện Cây ăn quả miền Nam, cũng cho biết từng ghi nhận tình trạng ngâm, xịt thuốc để trái cây chín nhanh chứ chưa ghi nhận vụ “tiêm dưa” nào: “Nếu dùng thuốc làm cho trái không bị thối là agriphos hay tiêm nước để tăng trọng lượng thì nghe còn có lý, chứ chẳng thể bỏ thời kì tiêm từng trái bởi một ký dưa hấu giá 3.000 – 4.000 đồng mua tại gốc, rẻ quá ai làm làm gì”, ông Châu nhận định. Theo PGS Châu, những thông báo ở nước ngoài, chưa được kiểm chứng rõ thì không nên phát tán, thổi phồng gây hoang mang cho người dân, đặc biệt là thiệt hại cho người dân cày: “Hiện nay, với kỹ thuật canh tác, giống mới thì việc trồng dưa ở ta cho năng suất cao và chất lượng tốt. Còn về phía người tiêu dùng, nên lựa chọn những loại trái cây có bao bì nhãn mác rõ ràng, thông tin chi tiết và địa chỉ tin tưởng.# Như siêu thị, những nơi có chứng thực VietGAP càng tốt bởi đó là dưa được chứng thực sinh sản theo quy trình an toàn”. Trọng Văn